Eerder schreef ik over een potentiële centrumcoalitie en over de gelijkenissen tussen de partijen van het politieke midden. Daaruit bleek dat er brede beleidsconsensus bestaat over een aantal zeer urgente vraagstukken: van stikstof tot defensie en van EU-samenwerking tot de energietransitie. Wat resteert, is de hoe-vraag: marktgerichtheid versus overheidssturing. Ik plaatste er echter wel een kanttekening bij: het grootste probleem is de VVD. De VVD is sinds de val van kabinet-Rutte IV meer en meer verworden tot een populistische partij. Indien VVD-prominenten — vaak mastodonten — een keer iets verstandigs of gematigds zeggen, is dat bijna een heuglijk moment; het blijkt dan dat de VVD toch nog iets liberaals in zich heeft. Maar grosso modo kunnen we constateren dat Klassiek Liberaal (opgericht in 2019) de partij dicteert. Klassiek Liberaal is een intern verbond binnen de VVD dat al meer dan een half decennium probeert de partij tot een ultrarechts vehikel te maken, en dat niets wil weten van coalitievorming met centrumlinkse en progressieve partijen. Het zijn kortom nepliberalen van het ergst denkbare soort, die op dit moment een blinde liefde voor Israël koesteren, de multiculturele samenleving problematiseren, (asiel)migratie zeer bedreigend ervaren en tot de kabinetsval warme voorstanders waren van samenwerking met antidemocratisch rechts. Als we inzoomen op de VVD van de afgelopen maanden, dan lijkt de partij keurig in de pas te lopen met deze ogenschijnlijk zeer machtige ultrarechtse interne beweging. Ik zal daarom de belangrijkste wapenfeiten van deze verrechtste VVD uiteenzetten, deze langs de lat leggen van wat een reguliere middenpartij behoort te zijn, en beoordelen wat dat te betekenen heeft voor andere (midden)partijen die zich tot deze partij dienen te verhouden.